لجستیک چیست ؟ و انواع آن کدامند ؟

به گزارش ایسنا بنابر اعلام پست بار، ابتدا به تعریفی کلی از این کلمه می‌پردازیم. با بیانی ساده لجستیک، یعنی « مدیریت فرآیند جمع‌آوری، ذخیره و انتقال منابع (یا کالا) از نقطه مبدأ به مقصد.» در واقع لجستیک مهمترین قسمت از زنجیره تأمین محسوب می‌شود. که رسالت آن جابجایی مرسولات و رساندن آن به دست گیرنده نهایی (last mile delivery) است.

شرکت‌های لجستیکی طرف سوم (Third Parties)

بسیاری از شرکت‌ها، عملیات جابجایی بسته‌های خود را برون سپاری می‌کنند. به شرکت‌هایی که وظیفه این جابجایی را به عهده می‌گیرند، شرکت‌های طرف سوم گفته می‌شود. شرکت‌های مذکور با داشتن استعداد لجستیکی و نیز خدمات انبارداری، متناسب با نیاز کارفرما، سرویس‌های خود را ارائه می‌دهند.

شرکت های طرف سوم، به واسطه سال‌ها کار و فعالیت در حوزه لجستیک، به نسبت سایر کسب و کارها، تجارب بیشتری در این حوزه کسب کرده‌اند و این امر موجب بهبود کیفیت فرآیند جابجایی می‌شود. مضاف بر این، برون سپاری عملیات لجست یکی موجب کوچک و چابک سازی مجموعه‌ها خواهد شد. اما برون سپاری مشکلاتی از قبیل کاهش کنترل در پروسه جابجایی را نیز در بر خواهد داشت. لذا انتخاب شرکت لجستیکی طرف سوم بسیار حائز اهمیت است.

انواع لجستیک

لجستیک را باید به دو دسته درون سوی (Inbound) و برون سوی (Outbound) تقسیم کرد. گروه اول وظیفه جابجایی مرسولات از تولید کننده تا انبار یا خرده فروشی ها و دسته دوم وظیفه جابجایی کالا از انبار به دست مصرف کننده را بر عهده دارد. یکی از مهم‌ترین فرآیندهای زنجیره تامین مربوط به لجستیک درون سوی است.

در صنعت لجستیک، زیر شاخه‌های دیگری نیز وجود دارد که فراخور با نیاز مشتریان به آنان عرضه می‌گردد. در ادامه به برخی از آنها می‌پردازیم.

لجستیک

لجستیک معکوس (Reverse Logistics)

لجستیک معکوس نامی است که به فرآیند بازگشت اقلام مرجوعی، از مقصد به مبداء اطلاق می‌شود. در واقع لجستیک‌معکوس عملیات ارجاع اقلام فروخته شده از مصرف کننده به تولید کننده را مدیریت، کنترل و برنامه ریزی و بدین ترتیب فرآیند مذکور را بهینه سازی می‌کند.

لجستیک سبز (Green Logistics)

شرکت‌های حمل و نقل در دنیا، طی انجام عملیات لجستیکی از خود رد کربنی به جای می‌گذارند. رد کربنی در واقع میزان دی اکسید کربن یا سایر گازهای گلخانه‌ای تولید شده در حین جابجایی مرسولات است. لجستیک سبز می‌کوشد تا حد امکان رد کربنی را در انجام فرایند لجستیکی کاهش دهد. این نتیجه، محصول بهینه سازی عملیات جابجایی از طریق کاهش مسیر، تجهیز ماشین آلات و بسیاری اقدامات دیگر است

لجستیک‌اضطراری (Emergency Logistics)

لجستیک اضطراری در صنعت حمل و نقل کاربرد دارد. چنانچه به هر دلیلی در انجام عملیات لجستیک، تاخیری رخ هد یا در حوادث طبیعی نیازی به پشتیبانی باشد، وطیفه لجستیک اضطراری، تسریع و پوشش عملیات جابجایی است. در این چرخه عوامل دیگری مانند دولت‌ها و سازمان‌های بشردوستانه با ظرفیت خود به کمک کمپانی‌های حمل و نقل می‌آیند تا به عملیات حمل و نقل کالا سرعت بخشند.

لجستیک‌ تولید (Production Logistics)

لجستیک ‌تولید به نوعی از لجستیک گفته می‌شود که وظیفه اش تامین مواد اولیه و به طور کلی بهینه سازی امر تولید است.تمام تلاش صاحبان لجستیک‌تولید، تسریع و افزایش کیفت تولید است.

لجستیک توزیع (Distribution Logistics)

لجستیک ‌توزیع، نام آشناترین نوع لجستیک است. پس از اتمام فرآیند تولید، عملیات پردازش در انبار و ارسال مرسوله برای مشتری شروع شده که آن را لجستیک ‌توزیع می‌نامند. تنوع در مقاصد ارسال و نیز تعداد و نوع آنها، از دلایل اهمیت بالای لجستیک ‌توزیع است.

لجستیک‌ نظامی (Military Logistics)

داشتن قدرت نظامی بالا یکی از مهمترین ارکان قدرت برای هر حکومتی است و به همین نسبت لجستیک‌نظامی را می‌توان یکی از مهمترین شاخه های لجستیک دانست. نقش لجستیک‌نظامی آن قدر حائز اهمیت است که شکست انگلیس در جنگ استقلال آمریکا و نیز شکست متحدین در جنگ جهانی دوم تا حد زیادی به شکست آن‌ها در این حوزه نسبت داده می‌شود.

لجستیک کسب و کار (Business Logistics)

لجستیک کسب و کار از زمانی آغاز می‎شود که مشتری کالایی را از یک فروشگاه خریداری می‌کند. در واقع لجستیک، کسب و کار را می‌توان اینگونه توصیف کرد: «رساندن کالای درست، در زمان درست، در مکان درست، به تعداد درست، با قیمت درست و به مشتری درست.»

فارغ از اینکه عملیات ارسال توسط خود شرکت انجام شود یا شرکت طرف سوم، عملیات لجستیک، بلافاصله پس از خرید برای رسیدن به دست مصرف کننده آغاز می‌شود.